Youth Group

Kỹ thuật tỉa cành, tạo tán và bao trái cho cây ăn quả giúp tăng năng suất, nâng cao chất lượng trái

Tỉa cành, tạo tán và bao trái là những kỹ thuật chăm sóc quan trọng trong quá trình canh tác cây ăn quả hiện đại. Đây không chỉ là giải pháp giúp cây phát triển khỏe mạnh, cân đối mà còn góp phần nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng trái và hạn chế tác động của sâu bệnh, thời tiết. Hiện nay, các kỹ thuật này đã được ứng dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia có nền nông nghiệp phát triển và mang lại hiệu quả rõ rệt trong sản xuất.

Tại Việt Nam, nhiều nhà vườn đã bắt đầu áp dụng các phương pháp này, tuy nhiên việc thực hiện vẫn chưa đồng đều và đôi khi chưa đúng kỹ thuật, đặc biệt là khâu tỉa cành và tạo tán. Vì vậy, việc nắm vững quy trình chăm sóc sẽ giúp cây sinh trưởng ổn định, giảm chi phí sản xuất và nâng cao giá trị thương phẩm của nông sản.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: https://vigen.vn/ky-thuat-trong-cay-nhuy-hoa-nghe-tay/

Bên cạnh việc áp dụng đúng kỹ thuật, lựa chọn cây giống khỏe mạnh từ các đơn vị cung cấp vườn ươm nhân giống cây trồng cũng là yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển lâu dài của vườn cây.

Vai trò của việc tỉa cành và tạo tán cho cây ăn quả

Tỉa cành và tạo tán là công việc cần được thực hiện ngay từ giai đoạn kiến thiết cơ bản, thường bắt đầu từ năm đầu tiên sau khi trồng và kéo dài trong khoảng ba năm đầu. Đây là thời kỳ quyết định đến cấu trúc bộ khung của cây cũng như khả năng sinh trưởng và cho trái trong những năm tiếp theo.

Việc tạo tán đúng cách giúp cây có hình dáng cân đối, phân bố cành hợp lý và tận dụng tối đa nguồn ánh sáng tự nhiên. Khi ánh sáng có thể xuyên đều vào bên trong tán, lá sẽ quang hợp hiệu quả hơn, từ đó tạo ra nhiều chất dinh dưỡng phục vụ quá trình sinh trưởng và phát triển của cây.

Ngoài ra, tán cây thông thoáng còn giúp giảm độ ẩm bên trong tán lá, hạn chế sự phát triển của nấm bệnh và nhiều loại côn trùng gây hại. Đây là một trong những giải pháp sinh học hiệu quả giúp giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật phải sử dụng trong quá trình canh tác.

Một bộ khung cây khỏe mạnh còn giúp hạn chế tình trạng gãy cành, đổ ngã khi gặp mưa lớn hoặc gió mạnh, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc, bón phân, phun thuốc và thu hoạch sau này.

Lợi ích của kỹ thuật tỉa cành đối với cây ăn quả

Tỉa cành không đơn thuần là cắt bỏ những cành không cần thiết mà còn là biện pháp điều chỉnh quá trình sinh trưởng của cây.

Thông qua việc loại bỏ các cành già, cành sâu bệnh, cành vượt, cành mọc đan chéo hoặc phát triển bên trong tán, cây sẽ tập trung nguồn dinh dưỡng để nuôi các cành khỏe mạnh và phát triển quả tốt hơn.

Bên cạnh đó, việc duy trì sự cân bằng giữa sinh trưởng dinh dưỡng và sinh trưởng sinh sản giúp cây không bị mất sức do mang quá nhiều quả hoặc phát triển quá nhiều cành lá. Điều này góp phần duy trì khả năng cho trái ổn định qua nhiều năm và nâng cao chất lượng từng vụ thu hoạch.

Đối với các vườn cây được trồng từ nguồn giống đạt tiêu chuẩn tại vườn ươm cây giống chất lượng cao, việc kết hợp kỹ thuật tỉa cành hợp lý sẽ giúp cây phát huy tối đa tiềm năng sinh trưởng và năng suất.

Kỹ thuật tỉa cành, tạo tán cho cây có múi

Đối với các loại cây có múi như cam, quýt, bưởi hay chanh, sau khi trồng cần chăm sóc đầy đủ nước để bộ rễ nhanh chóng phục hồi và thích nghi với môi trường mới.

Khi cây bắt đầu xuất hiện đợt chồi non đầu tiên, đây là dấu hiệu cho thấy bộ rễ đã hoạt động ổn định và cây có khả năng hấp thu dinh dưỡng tốt. Lúc này có thể tiến hành bấm ngọn nhằm kích thích sự phát triển của các cành bên.

Thông thường, phần ngọn sẽ được cắt tại vị trí cách mắt ghép khoảng 50 đến 60 cm. Sau khi bấm ngọn, cây sẽ phát triển nhiều chồi mới. Người trồng nên chọn ba cành khỏe mạnh, phân bố đều theo các hướng khác nhau để làm cành cấp một.

Các cành cấp một nên được cố định bằng cọc tre hoặc dây buộc để tạo góc khoảng 35 đến 40 độ so với thân chính. Góc cành hợp lý giúp cây chịu lực tốt hơn và tạo điều kiện cho các cành thứ cấp phát triển.

Khi cành cấp một đạt chiều dài khoảng 50 đến 80 cm, tiếp tục cắt ngọn để kích thích hình thành cành cấp hai. Mỗi cành cấp một chỉ nên giữ lại từ hai đến ba cành cấp hai, khoảng cách giữa các cành từ 15 đến 20 cm nhằm đảm bảo sự thông thoáng.

Sau đó, từ các cành cấp hai sẽ phát triển thành cành cấp ba. Giai đoạn này không cần khống chế số lượng cành nhưng cần thường xuyên loại bỏ những cành yếu, cành mọc quá dày hoặc phát triển không đúng hướng.

Sau khoảng ba năm chăm sóc đúng kỹ thuật, cây sẽ hình thành bộ tán cân đối, khỏe mạnh và thuận lợi cho việc chăm sóc cũng như thu hoạch.

Kỹ thuật tạo tán cho cây xoài

Đối với cây xoài, việc tạo tán nên bắt đầu khi cây được khoảng một năm tuổi.

Người trồng tiến hành bấm ngọn tại vị trí cách mặt đất khoảng 60 đến 80 cm để kích thích cây phát triển nhiều chồi mới. Trong số các chồi xuất hiện, chỉ nên giữ lại từ ba đến bốn chồi khỏe mạnh và phân bố đều theo nhiều hướng khác nhau.

Một số giống xoài có xu hướng phát triển cành theo phương thẳng đứng. Trong trường hợp này có thể sử dụng dây buộc kết hợp với vật nặng để kéo cành xuống theo phương ngang, giúp cây mở rộng tán và tăng khả năng mang quả.

Sau khi cành cấp một phát triển đủ ba tầng lá, tiếp tục bấm ngọn để hình thành các cành cấp hai. Quá trình này được lặp lại nhằm tạo nên bộ khung cân đối và vững chắc.

Sau mỗi vụ thu hoạch, cần tiến hành cắt bỏ các cành sâu bệnh, cành già, cành vượt hoặc các cành mọc chen chúc trong tán nhằm duy trì độ thông thoáng và kích thích cây phát triển lộc mới.

Đối với cành nhỏ nên sử dụng kéo cắt chuyên dụng, còn các cành lớn cần dùng cưa để hạn chế làm tổn thương thân cây.

Tạo tán cho cây ăn quả trong giai đoạn kiến thiết cơ bản

Đối với nhiều loại cây ăn quả khác, việc tạo tán cũng cần thực hiện ngay từ khi cây còn nhỏ.

Thông thường, phần ngọn sẽ được cắt ở độ cao khoảng 80 cm đến 1 m tính từ mặt đất để kích thích cây phát triển các cành cấp một.

Tiếp theo, cần loại bỏ những cành mọc quá dày, cành vượt, cành đan chéo hoặc hướng vào giữa tán cây. Chỉ nên giữ lại từ ba đến bốn cành khỏe mạnh, phân bố đều quanh thân với khoảng cách từ 10 đến 20 cm.

Cành đầu tiên nên nằm ở độ cao khoảng 50 đến 80 cm tính từ mặt đất để tạo bộ khung chắc chắn.

Sau khoảng 12 đến 18 tháng, tiếp tục loại bỏ các cành mọc đứng, cành bị che khuất hoặc mọc gần gốc nhằm duy trì hình dáng cân đối và tạo điều kiện cho cây phát triển lâu dài.

Kỹ thuật bao trái giúp nâng cao chất lượng quả

Trong những năm gần đây, bao trái trước thu hoạch đã trở thành biện pháp được nhiều nhà vườn áp dụng nhằm nâng cao chất lượng nông sản.

Việc bao trái giúp hạn chế sự tấn công của côn trùng, chim và các tác nhân gây hại từ môi trường bên ngoài. Đồng thời, lớp bao còn giúp giảm tình trạng nám nắng, trầy xước vỏ, hạn chế bệnh hại và giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trong giai đoạn cuối vụ.

Nhờ đó, trái thu hoạch có mẫu mã đẹp hơn, màu sắc đồng đều và đáp ứng tốt các yêu cầu của thị trường tiêu thụ trong nước cũng như xuất khẩu.

Các loại vật liệu bao trái phổ biến

Hiện nay có nhiều loại vật liệu được sử dụng để bao trái tùy theo từng loại cây và điều kiện sản xuất.

Một số loại phổ biến gồm bao PE, bao vải không dệt, bao giấy hai lớp và bao vi lỗ BOPP.

Mỗi loại vật liệu đều có ưu điểm riêng về khả năng thoáng khí, chống côn trùng, hạn chế nước mưa và điều chỉnh ánh sáng. Người trồng nên lựa chọn loại bao phù hợp với từng giống cây để đạt hiệu quả cao nhất.

Thời điểm bao trái đối với từng loại cây

Thời gian bao trái có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng thu hoạch.

Thông thường, việc bao trái được thực hiện khi quả đã phát triển ổn định, qua giai đoạn rụng sinh lý hoặc sau khi hoàn thành việc tỉa quả.

Đối với bưởi Năm Roi, thời điểm thích hợp để bao trái là khoảng 10 đến 16 tuần sau khi đậu quả. Trước khi thu hoạch khoảng hai tháng nên tháo túi bao để quả lên màu đẹp và hấp dẫn hơn.

Đối với xoài Cát Chu, nên tiến hành bao trái sau khoảng 35 ngày kể từ khi đậu quả bằng bao vi lỗ có khả năng truyền ánh sáng. Ngoài ra cũng có thể sử dụng bao giấy chuyên dụng vào khoảng 42 đến 45 ngày sau khi đậu trái nhằm cải thiện màu sắc và vẻ ngoài của quả.

Đối với mít, thời điểm bao thích hợp là khi quả đạt đường kính khoảng 5 đến 7 cm, tương ứng khoảng 20 ngày sau khi hoa nở. Bao trái bằng túi PE trong hoặc túi giấy dầu giúp hạn chế sâu đục quả, bệnh thối quả và nâng cao giá trị thương phẩm mà không ảnh hưởng đến chất lượng bên trong.

Kết luận

Tỉa cành, tạo tán và bao trái là những kỹ thuật quan trọng giúp cây ăn quả phát triển khỏe mạnh, nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng nông sản. Khi được thực hiện đúng quy trình, cây sẽ có bộ tán cân đối, khả năng quang hợp tốt, hạn chế sâu bệnh, đồng thời cho trái đẹp, đồng đều và đạt giá trị kinh tế cao.

Để đạt hiệu quả lâu dài, người trồng cần kết hợp các biện pháp chăm sóc khoa học với việc lựa chọn nguồn giống từ vườn ươm cây giống chất lượng cao. Đây là nền tảng giúp cây sinh trưởng ổn định, thích nghi tốt với điều kiện canh tác và mang lại những vụ mùa đạt năng suất, chất lượng cao trong nhiều năm.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.